Trang tin tức về Nhật Bản - Mới và cũ ở Nhật
  • Mới và cũ ở Nhật

    Người ta có thể đặt câu hỏi: liệu có gì mới hơn ở Nhật khi tân thủ tướng là bộ trưởng tài chính cũ, khi mà 11/17 bộ trưởng là người cũ? Và thật ra, những thách thức cho tân Thủ tướng Nato Kan không khác gì lắm dưới trào thủ tướng Hatoyama.

    Cơ bản, cũng cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính thế giới đó, cũng số nợ vay đó mà một tuần trước khi còn giữ Bộ Tài chính, ông Kan chịu trách nhiệm đương đầu. Cũng một nền kinh tế cần lối ra cho xuất khẩu - bởi thế cũng một bộ trưởng kinh tế, công thương đó.
    Trên một bình diện khác, cũng một môi trường an ninh quốc phòng đầy bất trắc hạt nhân xung quanh, với các đe dọa hạt nhân hiển hiện hơn nữa - bởi thế cũng bộ trưởng quốc phòng đó để tiếp nối các liên minh quân sự mà Nhật Bản còn cần đến. Trên bình diện ngoại giao, cũng một tầm nhìn thế giới đó, cũng một “sông Mekong mở rộng” cần tranh thủ với “chất xúc tác” là vốn cho vay bằng đồng yen - bởi thế cũng một bộ trưởng ngoại giao đó.
    Nói như thế không có nghĩa tân Thủ tướng Kan sẽ không có những cái riêng. Ông cho biết sẽ siết chặt kỷ luật thu chi ngân sách để giảm nợ, đang cân nhắc xem đồng yen nên ở tỉ giá nào để xuất khẩu của Nhật cạnh tranh hơn.
    Tất nhiên, ông cũng thừa hưởng dư luận quần chúng vẫn tin vào Đảng Dân chủ Nhật (DPJ) mà cựu thủ tướng Hatoyama để lại nhờ chính sách trợ cấp cho người có con nhỏ của ông này, vừa bắt đầu áp dụng từ ngày 1-6. Tức là Đảng JDP hứa là làm. Còn vụ Okinawa, chẳng qua đó là “thực tế bất tòng tâm” và ông Kan sẽ sớm gặp ông Obama ở Canada để nói chuyện tiếp.
    Tất cả câu chuyện thay đổi thủ tướng xoành xoạch ở Nhật thật ra cần phải thấy một điều: dù có liên tục đổi chính phủ, nước Nhật 65 năm qua cũng từ chỗ tan hoang biến thành siêu cường kinh tế, khoa học kỹ thuật và dẫn đầu viện trợ quốc tế... từ những năm 1990.
    Nước Nhật đã giáo dục và đào tạo các thế hệ con em như thế nào để luôn có sẵn một đội ngũ “chuẩn bộ trưởng”, “chuẩn thủ tướng” có tài kinh bang tế thế sẵn sàng thế chỗ nhau trong nháy mắt, và một tập thể cả trăm triệu lao động mang tính công dân cao như thế? “Bí ẩn nhiệm mầu” ấy càng cần được giải mã khi tàu cao tốc Shinkasen đang là mô hình hiên đại hóa.
    Quả thật là 50 năm trước, khi Nhật bắt đầu chương trình tàu cao tốc, cũng đã phải đi vay! Đúng, nhưng chưa đủ! Song làm sao mà Nhật đã làm được tàu Shinkasen thuần Nhật, qua mặt được TGV của Pháp hay ICE của Đức? Đó là do nước Nhật đã là một cường quốc khoa học, kỹ thuật, công nghiệp từ nửa thế kỷ trước khi đi vay làm tàu Shinkasen rồi!
    Thật vậy, cách đây 91 năm, Nhật đã khởi sự thiết kế và đóng từ A đến Z chiếc hàng không mẫu hạm “thật sự” đầu tiên trên thế giới, chiếc Hosho. Đóng không để “trưng bày”, “ngắm nghía” rồi tự sướng... mà để xưng bá, xưng hùng. Các hàng không mẫu hạm Nhật đã đánh một trận Midway kinh thiên động địa với các hàng không mẫu hạm Mỹ tháng 6-1942!
    Nhắc lại chuyện xưa để thấy rằng chiếc Lexus (và cành ôliu) mà nhiều người mê mẩn, thật ra chẳng là... cái “đinh gỉ” gì so với những chiếc xe tăng “87 Chi-I” nặng 18 tấn xuất xưởng từ năm 1926! Sau đó là các chiếc “89 Chi-Ro”, “97 Chi-Ha”, “95 Ha-Go”... đến chiếc O-I nặng 120 tấn của Nhật trong Thế chiến thứ hai.
    Những thế hệ lãnh đạo có thể thay đổi ngày một ngày hai ở xứ sở Mặt trời mọc nhưng họ luôn được thấm nhuần những bài học căn cơ và quan trọng. Cơ bản là học “biến sức người thành sức mình”, căn tính của các môn võ Nhật và cũng là tinh thần Nhật.
    Theo DANH ĐỨC (TTO)