Thread: Karakuri: kỹ thuật độc đáo của người Nhật Bản

Karakuri: kỹ thuật độc đáo của người Nhật Bản (P1)
Lịch sử:

Kỹ thuật Karakuri có thể bắt nguồn từ bên kia đại dương khi tình bạn với lục địa Trung Hoa và bán đảo Hàn Quốc nảy nở trên đất Nhật. Sách xưa ghi chép lại rằng tác phẩm Karakuri cổ xưa nhất là Sinan-sha – một phương tiện giao thông có tác dụng như một chiếc la bàn - xuất hiện ở triều đại Tenchi cổ xưa ở Nhật Bản, và phải mất tới chín năm để đưa vật này vào biên niên sử ký của nước Nhật.

Sinan-sha, trong tiếng Anh có nghĩa là chiếc xe ngựa luôn chạy về phía Nam, là một phương tiện giao thông mà trên đầu xe, con búp bê hình một đạo sĩ luôn chỉ về phía Nam. Trong câu chuyện cổ điển Trung Hoa, Sangokushi, chiếc xe này dùng để xác định phương hướng trong sương mù dày đặc trên những chiến trường.
Dashi karakuri (karakuri xe ngựa diễu hành) và Zashiki karakuri (karakuri trong nhà) được sáng tạo ra vào thời kì Muromachi khi đồng hồ cơ khí phương Tây xuất hiện tại Nhật Bản và văn hóa Nanban cùng đến theo chân những con tàu Bồ Đào Nha. Người ta vô cùng ngạc nhiên về chiếc đồng hồ có thể hoạt động tự động. Nó có một tác động to lớn lên tay nghề công nhân Nhật Bản. Tuy nhiên, karakuri chỉ được một số quý tộc nhìn nhận.
Trong thời kì yên bình Edo, văn hóa Nhật Bản được truyền bá. Và đó là lúc mà kỹ thuật karakuri được phát triển thông qua những ý tưởng sinh động và kĩ thuật thủ công của những người thợ truyền thống.

Một người thợ chế tác đồng hồ bản địa, Konoe Takeda, bắt đầu học hỏi kỹ thuật karakuri và áp dụng nó vào những vở kịch rối Nhật Bản có tên ningyo-johruri, và trình diễn trên khắp các sân khấu Nhật Bản. Cùng lúc đó, Dashi karakuri cũng bắt đầu bước vào thời kì rực rỡ, hùng tráng nhờ có luồng sinh khí và động lực từ những kỹ thuật tiên tiến. Đó quả là bước tiến vĩ đại của con người.
Sự kết hợp giữa kỹ thuật phương đông, dashi karakuri và đồng hồ cơ học phương Tây đã tạo ra một kỹ thuật mới đậm chất Nhật Bản. Ngoài ra, Karakuri-zui, cuốn sách về những nguyên lý và biểu đồ của các chuyển động trong karakuri đã được xuất bản. Đây là nỗ lực đầu tiên mà những người thợ thủ công bí mật đã công bố với công chúng. Karakuri thu hút mọi người, và họ bắt đầu sáng tạo ra những kỹ thuật mới trên khắp mọi miền đất nước.

Ví dụ, karakuri tansu, một loại hòm gỗ, được tạo ra bởi một người thợ mộc vui tính khi gia đình Tokugawa, gia đình quân đội thế lực nhất thời kì Edo, yêu cầu những người thợ mộc của hoàng cung làm cho họ những hòm được hài cốt và những quân cờ.

Họ đã dùng kỹ thuật karakuri nổi tiếng để làm ra chiếc hòm của những ngăn kéo. Đồng thời, những sản phẩm khác của hộp đựng tiền có thể nổi trên nước nếu con thuyền bị chìm và khó có thể mở ra để lưu trữ tài liệu bí mật hoặc bảo đảm an toàn cho tiền bạc. Chúng cũng đều được làm dựa trên kỹ thuật karakuri.
Kỹ thuật này rất hấp dẫn người phương Tây, nó có ảnh hưởng lớn lao đối với kỹ thuật tự động của họ lúc bấy giờ. Thời kì Edo thực sự đã chứng kiến sự trao đổi công nghệ giữa phương Đông và phương Tây.

(còn tiếp)

Theo acc.vn