Theo báo cáo năm 2006 của WHO (Cơ quan Bảo kiện Thế giới), tuổi thọ bình quân của người Nhật năm 2004 là 82 tuổi, tiếp tục duy trì vị trí số 1 thế giới. Năm 2003, Monaco và San Marino có tuổi thọ bình quân 81 tuổi, năm 2004 đã cao lên bằng 82 tuổi ngang hàng với Nhật. Nữ giới Nhật có tuổi thọ trung bình 86 tuổi, đơn độc đứng đầu thế giới; nam giới Nhật có tuổi thọ trung bình 79 tuổi ngang hàng với San Marino và Iceland. Các tiểu quốc Âu châu đang tăng tuổi thọ trung bình. Theo Ủy ban Dân số - Gia đình và Trẻ em, tuổi thọ trung bình của nước ta là 71.3 tuổi năm 2005, kém NB khoảng 10 tuổi.　Sau đây người viết xin phân tích một số nguyên nhân của sự trường thọ của người Nhật.
I. Cách ăn uống của người Nhật
Người Nhật có truyền thống ăn uống theo kiểu dưỡng sinh. Sau một đêm nghỉ ngơi, cơ thể dễ tiếp thu các dưỡng chất cần thiết vào buổi sáng. Vì vậy, người Nhật thường ăn no rồi mới rời nhà đi làm. Bữa ăn sáng truyền thống của người Nhật gồm cơm, súp đậu tương (Miso), cá (tươi hoặc khô) nướng, rong biển xấy khô (Nori), trứng sống hoặc ốp la, mơ muối (Umeboshi),... Người Nhật thích ăn trứng sống như sau : Đập 1 quả trứng tươi vào chén nhỏ rồi quậy đều cả lòng trắng và lòng đỏ với một ít Sho-yu (nước tương Nhật làm bằng đậu tương, giống như tầu vị yểu); sau đó trộn vô cơm nóng. Bữa trưa, họ thường ăn ngoài tương đối đơn giản (mì nước hoặc mì sào; cơm với cá nướng hoặc thịt nướng hoặc sào với rau, súp đậu tương ...) vì giờ nghỉ trưa chỉ có 1 giờ đồng hồ.
Buổi chiều người Nhật ăn uống đầy đủ hơn. Nguyên tắc chính của thực đơn NB là ăn nhiều thứ mỗi thứ một ít : mỗi ngày nên ăn trên 30 loại thực phẩm khác nhau (Mắm, muối, hành tỏi đều tính là một loại). Người Nhật thích ăn cá sống còn gọi là Sashimi. Có một câu truyện thú vị về tập quán ăn cá sống của người Nhật như sau : Biết người Nhật

thích ăn cá, một người nước ngoài hỏi bạn mình “Trong các món cá, anh thích món nào nhất?”. Người bạn Nhật trả lời “Sau khi tìm đủ mọi cách nấu món cá, chúng tôi nghiệm ra rằng không nấu gì cả là ngon nhất khi cá tươi! Chúng tôi chỉ nấu nướng khi cá không còn đủ tươi mà thôi!” Người Nhật thích ăn Sashimi cá biển trong đó cá ngừ đại dương được ưa chuộng nhất : Lọc hết xương cá rồi cắt thành từng lát mỏng nhỏ vừa ăn, rồi chấm với Sho-yu có chế mụt tạc xanh (Wasabi). Ngoài ra, Sashimi được ăn kèm với lá tía tô sắt nhỏ, củ cải thái hay bào nhỏ và gừng non ngâm chua ngọt (Gari). Ăn cá sống dễ tiêu và rất bổ dưỡng.
Người Nhật uống nhiều sữa tươi, nhất là trẻ em thường uống sữa thay nước. Nhờ chế độ dinh dưỡng đúng đắn mà người Nhật từ vị thế “Nhật lùn” trong thế chiến thứ II, hiện có thể hình và thể lực đáng kể. Việc NB vào chung kết trong World cup kỳ trước minh chứng điều này. Muốn con em chúng ta có thể lực và chiều cao tốt, hãy cho chúng uống sữa tươi và ăn phó mát hàng ngày. Đây cũng là cách làm tăng tuổi thọ.
II. Rượu và sức khỏe
Rượu Sake được ưa chuộng nhất ở NB làm bằng gạo tẻ có hàm lượng cồn khoảng 15% nặng hơn rượu vang của Pháp khoảng 3 độ, vị ngọt và thơm rất dễ uống. Người Nhật thường hâm nóng Sake rồi uống trong mùa Đông. Họ có thể uống Sake ướp lạnh trong mùa Hè, tuy nhiên nhiều người Nhật thích hâm nóng Sake ngay cả trong mùa Hè. Sake được hâm nóng tới khoảng 45° C trong một bình sứ nhỏ (Chôshi) khoảng 180 dcl, rồi uống bằng chén nhỏ cũng bằng sứ. Rượu trắng của ta cũng thơm ngon nhưng nồng độ từ 35 tới 40 độ, quá mạnh. Người viết đã thử pha rượu nếp (Nếp Mới) với nước sôi để giảm nồng độ thì thấy vị cũng hơi giống Sake.
Ngoài Sake, người Nhật cũng uống Shôchu được chế tạo bằng gạo tẻ hay khoai có nồng độ khoảng 30 – 35 độ. Vì nồng độ mạnh, Shôchu thường được pha với soda rồi uống với đá. Người Nhật chỉ uống rượu vào buổi chiều sau khi đã làm xong việc. Đây cũng là một tập quán tốt. Ở nước ta, người viết thấy một số người uống rượu ngay từ buổi sáng, buổi trưa “dzô” mạnh rồi buổi chiều càng “dzô” mạnh hơn. Việc này vừa làm giảm năng xuất lao động, hại cho sức khỏe vừa làm mất sự nghiêm túc trong công việc. Nếu một công nhân viên Nhật nào bị phát hiện say xỉn trong giờ làm việc, thì chắc chắn anh ta phải nghỉ việc! Uống rượu điều độ từ 1 tới 2 long bia (hay 1 – 2 ly vang hoặc 1 -2 Chôshi Sake) một ngày giúp khí huyết lưu thông, giảm thiểu nguy cơ suy tim (heart attack) và tai biến mạch máu não. Kết quả nghiên cứu của Đại học Harvard năm 2003 đã minh chứng điều này. Họ theo dõi 38000 người đàn ông trong 12 năm và thấy những ai uống bia, vang hay rượu mạnh đều đặn và vừa phải mỗi ngày có thể giảm nguy cơ suy tim tới 37% ! Tuy nhiên thói quen quá chén nhiều lần liên tiếp có thể đưa đến nghiện rượu, không những giảm năng xuất lao động, giảm thọ mà còn làm tan vỡ hạnh phúc gia đình. Chúng ta nên giáo dục triệt để về sự độc hại của việc quá chén nhất là ở nông thôn, nơi tệ nạn đàn ông nghiện rượu đánh đập vợ con xẩy ra khá phổ biến.