Thread: Bài 11: Quản lý chất lượng

Mục lục & Lời ngõ

Kaizen Event & Các nhóm chất lượng Nhật Bản



Một vài năm sau sau chiến tranh thế giới thứ hai, chất lượng sản phẩm của Nhật kém đến nỗi diễn viên hài nổi tiếng của Mỹ Bob Hope khai thác đề tài này trong nhiều lần biểu diển : Ông chạy ra sân khấu, áp nòng khẩu súng lục vào thái dương mình rồi bóp cò nhưng khẩu súng bị hóc. “Made in Japan”, Bob Hope nói một cách châm chọc và la lớn: “Đồ bỏ” rồi ném khẩu súng vào thùng rác. Cả hội trường được dịp cười khóai trá.
Trong khoảng từ năm 1938 đến năm 1945, ở Mỹ, hai nhà khoa học là Walter A Shewart và W.Edwards Deming nghiên cứu, công bố và thử nghiệm TQM (Total Quality Manegement-Quản lý chất lượng tòan diện). Trong khi các doanh nghiệp Mỹ chưa mấy hào hứng với quản lý chất lượng tòan diện thì giáo sư Deming vào những năm 1947, 1950, 1951, 1952, 1955 và 1956 được mời sang Nhật dạy quản lý chất lượng cùng nhiều chuyên gia Mỹ khác.
Năm 1948, “Liên hiệp các nhà bác học và kỹ sư Nhật” tổ chức hàng lọat các seminar và hội thảo về vấn đề quản lý chất lượng. Năm 1949 chính phủ đưa ra chương trình nâng cao chất lượng hàng hóa và kêu gọi các tổ chức doanh nghiệp tham gia tích cực để đưa nó vào cuộc sống
Năm 1951, người Nhật thành lập giải thưởng Deming, giải thưởng cao nhất cho các thành tựu trong lĩnh vực chất lượng. Tháng 11 được tuyên bố là tháng chất lượng.
Cuối những năm 50, đến đầu những năm 60, phong trào vì chất lượng cao ở Nhật chuyển sang giai đọan phát triển mới. Lý do là ngòai việc cạnh tranh với các công ty nước ngòai, nhất là với công ty Mỹ, yêu cầu của người tiêu dùng Nhật Bản cũng tăng lên.

Tại các doanh nghiệp Nhật, bên cạnh việc xây dựng hệ thống đề xuất ý tưởng (Kaizen Teian) nhằm khuyến khích việc đóng góp sáng kiến , nhắm tới từng nhân viên riêng rẽ, việc thành lập các tổ, nhóm chất lượng cũng được chú trọng. Tháng 6 năm 1962 có 3 nhóm được thành lập, tháng 12, có 20 nhóm.Đến năm 1968 đã có 16.000 nhóm.

Kết quả, chỉ trong vòng 10 năm, chất lượng hàng hóa Nhật Bản vươn lên trong tốp đầu của thế giới, thậm chí một số mặt hàng của Nhật định ra tiêu chuẩn chất lượng cho cả thế giới.
Các nhà nghiên cứu Mỹ cho rằng, các nhóm chất lượng Nhật Bản chính là “chìa khóa thành công” của nền doanh nghiệp Nhật Bản.


Các nhóm chất lượng Nhật Bản có những đặc trưng như sau:


Mục đích của nhóm: Phát hiện và giải quyết các vấn đề liên quan đến chất lượng sản phẩm, chống lãng phí, tăng năng suất.
Nhóm gồm từ 8 đến 10 người bao gồm các thành viên:
Lãnh đạo công ty đóng vai trò của nhà tài trợ, hỗ trợ cho họat động của nhóm.
Nhóm trưởng.
Nhân viên thu thập và xử lý thông tin.
Các thành viên khác : nhân viên công ty, chuyên gia, khách hàng,..
Nhóm thành lập và sinh họat trên cơ sở tự nguyện: lãnh đạo được nhóm bầu hay do cấp trên chỉ định.
Nhóm được huấn luyện các phương pháp kiểm tra chất lượng, tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề như phương pháp não công (Brainstorming), Synectics, 6 mũ tư duy (Six Thinking Hat),…..
Nhóm chất lượng sinh họat hàng tuần và họat động dưới hình thức Đội đặc nhiệm
Đội đặc nhiệm được thành lập nhằm đáp ứng nhu cầu cải tiến của một khu vực, bộ phận nào đó trong doanh nghiệp, khi giải pháp cần được cung cấp trong vòng 5 -7 ngày.

Họat động kể trên của Đội đặc nhiệm được gọi là Kaizen Event.

Kaizen Event đặc biệt được áp dụng trong các trường hợp sau:

Cần khẩn cấp một giải pháp để đáp ứng yêu cầu của khách hàng hay để vượt qua đối thủ cạnh tranh.
Cần tạo ấn tượng có ý nghĩa về doanh số hay lợi nhuận.
Không thể chịu đựng, kéo dài tình trạng không mong muốn.

Mỗi Kaizen Event thường kéo dài 5- 7 ngày và theo trình tự như sau :

1. <LI style="COLOR: black">Huấn luyện các phương pháp tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề, phương pháp thống kê, thu thập dữ liệu cho các thành viên đội đặc nhiệm,. <LI style="COLOR: black">Phân tích hiện trạng. <LI style="COLOR: black">Chọn lựa tình huống vấn đề cần ưu tiên cải tiến. <LI style="COLOR: black">Chọn lựa khu vực, đối tượng, tình huống cần cải tiến. <LI style="COLOR: black">Tìm, thu thập thông tin về các giải pháp tương tự. <LI style="COLOR: black">Đưa ra các ý tưởng giải quyết vấn đề. <LI style="COLOR: black">Đánh giá và chọn lựa các ý tưởng khả thi. <LI style="COLOR: black">Cụ thể hóa ý tưởng thành giải pháp (kỹ thuật) <LI style="COLOR: black">Áp dụng giải pháp vào thực tế. <LI style="COLOR: black">Đánh giá kết quả áp dụng
2. Điều chỉnh, cải tiến và chuẩn hóa giải pháp.

60 đề nghị cải tiến/một người/một năm. Trung bình một đề nghị cải tiến làm lợi 5.000 đôla/năm.
20 % công nhân viên Nhật tham gia các nhóm chất lượng, còn trong lĩnh vực liên quan đến khoa học kỹ thuật, con số này lên đến 60-70 %.
85 % các đề nghị cải tiến của các nhóm chất lượng Nhật bản được áp dụng.

Đó chính là các số liệu ghi nhận được từ các nhóm chất lượng Nhật Bản.
Những con số thật sự có ý nghĩa về các nhóm chất lượng Nhật Bản & Kaizen Event.



HÃY NỖ LỰC VỀ MỌI MẶT, DÙ CHỈ 10 %, đó là khẩu hiệu hành động tại công ty Taiyo Gogo (Nhật) cách đây 20 năm, còn tại công ty Matsushita, vào năm 1971, chủ tịch công ty đã phát biểu “Ngay cả trường hợp phế phẩm chỉ chiếm 1% của 1%, đối với khách hàng mua sản phẩm có khuyết tật, uy tín của công ty bị thiệt hại 100%, chúng ta cần các nhóm chất lượng”

Cách đây hơn 20 năm, các công ty nổi tiếng của Nhật đã tổ chức các nhóm chất lượng trong doanh nghiệp của họ . Ngày nay, cạnh tranh gia tăng, yêu cầu của người tiêu dùng ngày càng cao, áp lực hội nhập, liệu các doanh nghiệp Việt Nam có cần thiết phải thiết lập các nhóm chất lượng và thực hiện Kaizen Event hay không ?
Câu trả lời xin được dành cho các chủ doanh nghiệp của Việt Nam.

Như đã đề cập ở trên, người Nhật không phải là tác giả của quản lý chất lượng tòan diện nhưng người Nhật đã áp dụng và thực hiện quản lý chất lượng trên qui mô rộng trước người Mỹ, thế nên những lợi ích của quản lý chất lượng đến trước và nhiều hơn so với nước Mỹ, đến nổi tờ báo USA Today phải ngậm ngùi kết luận: “Các triết lý quản trị của Deming là động lực đứng đằng sau phép lạ thần kỳ của kinh tế Nhật Bản”
Việt Nam cũng không phải là tác giả, quê hương của Kaizen, liệu có hay chăng, một ngày nào đó trên một tờ báo của Nhật sẽ xuất hiện dòng chữ “Triết lý Kaizen là động lực đứng đằng sau phép lạ thần kỳ của kinh tế Việt Nam ”

LÊ QUỐC BẢO