Trang tin tức về Nhật Bản - Tiết lộ thỏa thuận hạt nhân bí mật Nhật Mỹ
  • Tiết lộ thỏa thuận hạt nhân bí mật Nhật Mỹ





    Nhật Bản và Hoa Kỳ duy trì liên minh an ninh từ sau thế chiến hai


    Nhật Bản khẳng định sự tồn tại của một thỏa thuận bí mật thời Chiến tranh Lạnh, cho phép các tàu được trang bị vũ khí hạt nhân của Mỹ được trung chuyển qua các cảng của Nhật.
    Tuyên bố của ủy ban do chính phủ chỉ định đã chấm dứt nhiều thập niên chính thức bác bỏ - mặc dù sự tồn tại của thỏa thuận này là bí mật mà ai cũng biết.
    Chính phủ nói hành động này là nhằm gia tăng sự minh bạch.
    Tuy nhiên, nó được đưa ra vào thời điểm mà quan hệ giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản đang không ổn định, giữa lúc có tranh cãi về các căn cứ quân sự Mỹ tại Okinawa.
    Thỏa thuận bí mật này vốn gây nhiều tranh cãi vì sau thế chiến thứ hai và sau các vụ bỏ bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki, Nhật Bản chấp thuận ba “nguyên tắc phi hạt nhân”, là không sản xuất, không sở hữu vũ khí hạt nhân và không cho vũ khí hạt nhân vào đất Nhật.
    Không cần tham vấn trước
    Thỏa thuận bí mật được ký vào thập niên 1960 giữa các nhà ngoại giao Mỹ và Nhật, vốn đồng ý rằng việc trung chuyển vũ khí hạt nhân qua các cảng không tạo ra việc đưa vũ khí hạt nhân vào Nhật, và không yêu cầu phía Mỹ phải tham vấn trước.
    Hãng thông tấn Kyodo trích dẫn báo cáo của ủy ban cho biết: “Bằng cách để cho vấn đề này mơ hồ, các tàu (Mỹ) chở vũ khí hạt nhân có thể dừng lại tại các cảng Nhật Bản mà không cần tham vấn trước, trong khi Nhật Bản, theo quan điểm chính thống, có thể bác bỏ chuyện này. Tuy nhiên, không phía nào sẽ phản đối”.


    Nhật và Mỹ nhất trí thỏa thuận hạt nhân bí mật từ thập niên 1960


    Các tài liệu mật được công bố của Mỹ đã khẳng định thỏa thuận này.
    Một bức điện tín từ đại sứ Mỹ, Edwin Reischauer, tường thuật chi tiết cuộc gặp gỡ vào tháng Tư năm 1963 với Ngoại trưởng Nhật Masayoshi Ohira đã giải thích hai phía thảo luận thỏa thuận này như thế nào và đạt được “hiểu biết chung đầy đủ” về vấn đề trung chuyển.
    Tuy nhiên, các chính phủ sau đó của Nhật đã liên tục chối bỏ thỏa thuận này, do lo ngại công chúng tức giận.
    Ngoài ra, ủy ban còn khẳng định sự tồn tại của các thỏa thuận liên quan đến việc sử dụng các căn cứ quân sự Mỹ ở Okinawa trong trường hợp khẩn cấp trên bán đảo Triều Tiên cũng như chi phí của việc chuyển đổi quyền kiểm soát căn cứ từ Mỹ sang Nhật năm 1972.